เรื่องเงินกับแฟนคนสวิส: สินสอด ส่งเงินให้ที่บ้าน บัญชี

เรื่องเงินกับแฟนคนสวิสเริ่มจากตัวเลขสองตัว คือค่าจ้างมัธยฐานของงานเต็มเวลาที่ ฿286,720 (CHF 7,024) ณ ธ.ค. 2024 ก่อนหักภาษี และค่าเช่าห้องหนึ่งนอนใจกลางซูริกที่ ฿102,805 (CHF 2,519) ณ ส.ค. 2026 ต่อเดือน เมื่อวางสองตัวนี้คู่กัน คุณจะเห็นทันทีว่าทำไมผู้ชายสวิสที่รายได้ดีถึงยังคิดเลขก่อนตัดสินใจทุกอย่าง สำนักงานสถิติสหพันธ์· ธ.ค. 2024

เงินเดือนกับบำนาญของเขาซื้ออะไรได้บ้าง?

ตัวเลขทางการที่เรามีคือค่าจ้างมัธยฐานปี 2024 ของงานเต็มเวลา CHF 7,024 ต่อเดือนก่อนหักภาษี แยกเป็นผู้ชาย CHF 7,276 และผู้หญิง CHF 6,666 คำว่ามัธยฐานแปลว่าครึ่งหนึ่งได้มากกว่านี้ อีกครึ่งได้น้อยกว่านี้ ไม่ใช่ว่าทุกคนได้เท่านี้

ถ้าเขาเกษียณแล้ว ตัวเลขเปลี่ยนไปมาก บำนาญ AHV เต็มจำนวนตามเอกสารทางการสถานะ 1 มกราคม 2026 อยู่ระหว่าง CHF 1,260 ถึง CHF 2,520 ต่อเดือน ขึ้นกับประวัติการจ่ายสมทบ และมีข้อที่คนไทยไม่รู้เลยคือ บำนาญของคู่สมรสสองคนถูกจำกัดรวมกันไว้ที่ 150% ของเพดานคนเดียว คือ CHF 3,780 แปลว่าการแต่งงานทำให้ยอดรวมของบ้านน้อยลงกว่าตอนที่ต่างคนต่างรับ นี่เป็นเรื่องจริงที่ควรรู้ ไม่ใช่เหตุผลที่จะไม่แต่ง แต่เป็นตัวเลขที่ควรอยู่บนโต๊ะ

รายการ	จำนวนต่อเดือน
ค่าจ้างมัธยฐานงานเต็มเวลา ก่อนหักภาษี	฿286,720 (CHF 7,024) ณ ธ.ค. 2024
ค่าจ้างมัธยฐานของผู้หญิง ก่อนหักภาษี	฿272,106 (CHF 6,666) ณ ธ.ค. 2024
บำนาญ AHV เต็มจำนวน ขั้นต่ำ	฿51,433 (CHF 1,260) ณ ม.ค. 2026
บำนาญ AHV เต็มจำนวน สูงสุด	฿102,866 (CHF 2,520) ณ ม.ค. 2026
เพดานบำนาญรวมของคู่สมรสสองคน	฿154,300 (CHF 3,780) ณ ม.ค. 2026
ค่าเช่าห้อง 1 นอน ใจกลางซูริก	฿102,805 (CHF 2,519) ณ ส.ค. 2026
ค่ากินอยู่คนเดียวที่เบิร์น ไม่รวมค่าเช่า	฿55,254 (CHF 1,354) ณ ส.ค. 2026

บำนาญกองทุนนายจ้างซึ่งเรียกกันว่าเสาที่สอง จ่ายเพิ่มจาก AHV และคนส่วนใหญ่ที่ทำงานประจำมาทั้งชีวิตจะมีก้อนนี้ แต่ยอดเฉลี่ยรวมไม่มีเผยแพร่เป็นตัวเลขเดียว เราจึงไม่เดาให้ วิธีที่ตรงที่สุดคือถามเขาว่ายอดที่เข้าบัญชีจริงต่อเดือนคือเท่าไหร่ ไม่ใช่ถามว่าเขามีบำนาญไหม

สินสอดกับคนสวิส เขาให้ไหม?

เราต้องบอกก่อนว่าเรื่องนี้ไม่มีแหล่งทางการของสวิตเซอร์แลนด์ให้อ้างอิงเลย สิ่งที่พูดได้อย่างซื่อสัตย์คือ สวิตเซอร์แลนด์ไม่มีประเพณีสินสอดในวัฒนธรรมของตัวเอง ผู้ชายสวิสจำนวนมากจึงได้ยินคำนี้ครั้งแรกจากอินเทอร์เน็ต ในเวอร์ชันที่ฟังแล้วเหมือนการซื้อคน และปฏิกิริยาแรกของเขามักเป็นความไม่สบายใจ ไม่ใช่ความตระหนี่

มีอีกจุดที่ทำให้เรื่องยุ่งขึ้นโดยไม่จำเป็น ในขั้นตอนเอกสารแต่งงาน สถานทูตขอให้ฝ่ายชายแสดงหลักฐานรายได้ เช่น หนังสือรับรองการทำงานที่ระบุเงินเดือน หรือหลักฐานบำนาญ ครอบครัวไทยบางบ้านเห็นขั้นตอนนี้แล้วตีความว่าเป็นการวัดฐานะ แล้วตั้งตัวเลขสินสอดจากสิ่งที่เห็นในเอกสาร นั่นคือการอ่านผิด ขั้นตอนนั้นเป็นเรื่องของทะเบียนราษฎรสวิส ไม่เกี่ยวกับสินสอด

วิธีที่ได้ผลกับคู่ไทย-สวิสส่วนใหญ่คือคุยสามเรื่องให้จบก่อนวันงาน หนึ่ง อธิบายว่าสินสอดคือการให้เกียรติพ่อแม่ต่อหน้าญาติ สอง ตกลงกันตรงๆ ว่าจะเป็นจำนวนพอเป็นพิธีหรือคืนให้หลังงาน สาม ให้เขารู้ล่วงหน้าว่าในงานจะมีขั้นตอนอะไรบ้าง คนสวิสไม่ชอบเซอร์ไพรส์ในเรื่องเงิน วิธีคุยแบบละเอียดอยู่ใน สินสอดกับฝรั่ง: เขาให้ไหม ให้เท่าไหร่ และจะพูดกับเขายังไงไม่ให้ทะเลาะ

ค่าใช้จ่ายในบ้าน ใครจ่ายอะไร?

เราไม่มีแหล่งทางการเรื่องพฤติกรรมการแบ่งจ่ายของคู่รักสวิส สิ่งที่พูดได้คือกฎหมายของเขาคิดแบบไหน และกฎหมายคิดแบบต่างคนต่างถือทรัพย์สินของตัวเอง ทั้งระบบทรัพย์สินระหว่างสมรส การแบ่งเฉพาะส่วนที่งอกตอนหย่า และหลักที่ว่าแต่ละฝ่ายควรเลี้ยงตัวเองได้หลังหย่า ล้วนสะท้อนความคิดเดียวกัน ในบ้านจริงๆ จึงมักเป็นบัญชีของเขา บัญชีของคุณ และบัญชีกลางสำหรับค่าบ้านค่าน้ำค่าไฟ

อีกแรงกดดันหนึ่งที่มองไม่เห็นคือกฎหมายคนเข้าเมือง มาตรา 43 และ 44 กำหนดว่าครอบครัวต้องไม่พึ่งสวัสดิการสังคม สำหรับคู่ที่สามีเป็นชาวต่างชาติ เรื่องนี้ผูกกับการต่อใบอนุญาตโดยตรง ผลคือหลายบ้านคุยเรื่องเงินกันตรงและบ่อยกว่าที่คนไทยคุ้นเคย นั่นไม่ใช่การไม่ไว้ใจคุณ แต่คือการรักษาสถานะทางกฎหมายของทั้งคู่

ข้อที่ต้องเตรียมใจคือประกันสุขภาพ เบี้ยจ่ายรายคน วันที่คุณย้ายเข้า ค่าใช้จ่ายของบ้านเพิ่มขึ้นหนึ่งหัวทันที เราไม่มีตัวเลขเบี้ยเฉลี่ยจากหน้าทางการในรอบนี้จึงไม่ใส่ไว้ แต่ให้ถามเขาว่าเขาจ่ายเท่าไหร่ก่อนคุณมา แล้ววางแผนจากตัวเลขนั้น รายละเอียดค่าครองชีพทั้งหมดอยู่ใน ชีวิตที่นั่น สวิตเซอร์แลนด์

ส่งเงินกลับบ้านได้ไหม และจะคุยกับเขายังไง?

ได้ ไม่มีข้อห้ามตามกฎหมาย แต่เราไม่มีข้อมูลทางการว่าคนไทยในสวิตเซอร์แลนด์ใช้ช่องทางไหนมากที่สุด จึงไม่แนะนำผู้ให้บริการรายใดเป็นการเฉพาะ หลักที่ใช้ได้เสมอคือ ดูค่าธรรมเนียมบวกส่วนต่างอัตราแลกเปลี่ยนรวมกัน ไม่ใช่ดูแค่ค่าธรรมเนียม และเทียบอย่างน้อยสองเจ้าก่อนโอนก้อนใหญ่

ส่วนวิธีคุยกับเขา สิ่งที่ทำให้เรื่องนี้พังไม่ใช่จำนวนเงิน แต่คือความไม่แน่นอน ผู้ชายสวิสวางแผนเป็นเดือนเป็นปี การขอเงินก้อนแบบฉุกเฉินซ้ำๆ ทำให้เขารู้สึกว่าแผนคุมไม่ได้ ในขณะที่ตัวเลขคงที่ต่อเดือนที่ตกลงกันไว้ล่วงหน้า เขามักรับได้ง่ายกว่ามาก ถ้าเขาลังเลเรื่องส่งเงินให้ที่บ้านคุณ อ่านมุมของเขาใน ทำไมฝรั่งไม่ให้เงิน: มุมมองของเขา และวิธีคุยเรื่องเงินโดยไม่เสียความสัมพันธ์ ก่อนจะสรุปว่าเขาไม่รัก

พี่ขอพูดตรงๆ

พี่ขอพูดตรงๆ คำถามที่ผู้หญิงหลายคนอายที่จะถามคือ "เขาจะเลี้ยงเราไหม" คำตอบที่ตรงที่สุดคือ ในสวิตเซอร์แลนด์คำว่าเลี้ยงไม่ใช่มาตรฐานของคู่รัก มาตรฐานคือทั้งคู่ช่วยกัน แต่นั่นไม่ได้แปลว่าคุณต้องยอมลำบาก สิ่งที่คุณควรได้คือความชัดเจน ค่าอะไรใครจ่าย เดือนละเท่าไหร่ และถ้าคุณยังทำงานไม่ได้ในปีแรก ใครดูแลส่วนของคุณ ถามให้ได้คำตอบเป็นตัวเลข ไม่ใช่เป็นคำสัญญา

กฎหมายทรัพย์สินแบ่งอะไรให้คุณอยู่แล้ว?

ข้อนี้สำคัญกว่าที่คนคิด ประมวลกฎหมายแพ่งมาตรา 181 กำหนดว่าคู่สมรสอยู่ภายใต้ระบบการมีส่วนร่วมในทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส เว้นแต่จะตกลงเป็นอย่างอื่นในสัญญาก่อนสมรส ทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสตามมาตรา 197 รวมถึงรายได้จากการทำงาน และเมื่อการสมรสสิ้นสุด มาตรา 215 ให้แต่ละฝ่ายมีสิทธิ์ในครึ่งหนึ่งของส่วนเกินของอีกฝ่าย

แปลเป็นภาษาบ้านๆ ทรัพย์สินที่เขามีก่อนแต่งและมรดกยังเป็นของเขา แต่สิ่งที่สะสมเพิ่มขึ้นระหว่างที่คุณเป็นสามีภรรยากัน แบ่งครึ่ง คุณไม่ต้องมีชื่อในบัญชีก็ได้สิทธิ์นี้ และคุณไม่ต้องทำงานหาเงินเองก็ได้สิทธิ์นี้ นี่คือเหตุผลที่คุณควรอ่านสัญญาก่อนสมรสอย่างละเอียดถ้าเขายื่นให้ เพราะสัญญาแบบนั้นมีไว้เปลี่ยนค่าตั้งต้นนี้

สัญญาก่อนสมรสของสวิสต้องทำเป็นหนังสือมหาชนต่อหน้าโนตารี ทำได้ทั้งก่อนและหลังวันแต่ง กระดาษที่เซ็นกันเองที่บ้านไม่มีผล รายละเอียดขั้นตอนเอกสารแต่งงานทั้งหมดอยู่ใน แต่งงาน สวิตเซอร์แลนด์

ภาษีและอดีตภรรยา สองเรื่องที่คนไม่ค่อยถาม

ภาษีที่นั่นมีสามชั้น สหพันธ์ รัฐ และเทศบาล ชั้นสหพันธ์อ่อนที่สุด คนโสดเริ่มเสียภาษีเมื่อรายได้ที่ต้องเสียภาษีเกิน ฿620,464 (CHF 15,200) ณ ม.ค. 2026 และคู่สมรสเมื่อเกิน ฿1,212,354 (CHF 29,700) ณ ม.ค. 2026 อัตราสูงสุดของสหพันธ์คือ 11.5% แต่ภาษีของรัฐและเทศบาลบวกเพิ่มอีกชั้นและต่างกันมาก รัฐหนึ่งอาจเก็บสูงกว่าอีกรัฐหนึ่งหลายเท่า ให้ถามเขาว่ารัฐและเทศบาลของเขาเก็บเท่าไหร่ ไม่ใช่ดูแค่อัตราสหพันธ์

ข้อที่กระทบคุณโดยตรงคือ คู่สมรสยื่นภาษีรวมกัน รายได้ของคุณจะไปบวกกับของเขา ซึ่งอาจดันอัตราภาษีของบ้านขึ้น เป็นเหตุผลที่คู่บางคู่วางแผนเรื่องเวลาเริ่มงานของภรรยา ส่วนภาษีหัก ณ ที่จ่ายสำหรับลูกจ้างต่างชาติที่ยังไม่มีใบอนุญาต C และไม่ได้สมรสกับคนสวิส เราไม่ได้เปิดหน้าทางการยืนยันในรอบนี้ จึงขอไม่ลงรายละเอียด

เรื่องอดีตภรรยาและลูกของเขา กฎหมายมาตรา 276 และ 285 กำหนดว่าพ่อแม่ต้องเลี้ยงดูบุตรตามความสามารถของตน และค่าเลี้ยงดูต้องสอดคล้องกับความจำเป็นของเด็กและฐานะของพ่อแม่ ที่สำคัญคือมาตรา 276a ระบุว่าหน้าที่เลี้ยงดูลูกที่ยังไม่บรรลุนิติภาวะมาก่อนหน้าที่อื่น ไม่มีตารางกลางระดับประเทศ ศาลใช้แนวทางของแต่ละรัฐ ซึ่งเราไม่มีฉบับทางการมาอ้าง ถ้าเขามีลูกจากการสมรสเดิม ให้ถามยอดที่เขาจ่ายจริงต่อเดือนก่อนวางแผนการเงินของบ้านใหม่ และอ่านสิ่งที่เกิดขึ้นถ้าชีวิตคู่ไม่รอดใน หย่า สวิตเซอร์แลนด์ ภาพรวมทั้งประเทศอยู่ที่ คู่มือคบผู้ชายสวิส

คำถามที่พบบ่อย

คนสวิสให้สินสอดไหม?

สวิตเซอร์แลนด์ไม่มีธรรมเนียมสินสอด และไม่มีแหล่งทางการที่พูดถึงเรื่องนี้ ผู้ชายสวิสส่วนใหญ่จึงได้ยินคำนี้ครั้งแรกในความหมายที่ฟังเหมือนการซื้อคน สิ่งที่ช่วยได้คืออธิบายว่ามันคือเกียรติของพ่อแม่ ไม่ใช่ราคา

เงินเดือนคนสวิสเท่าไหร่?

ค่าจ้างมัธยฐานของงานเต็มเวลาคือ CHF 7,024 ต่อเดือนก่อนหักภาษี ราว ฿286,720 ตามสำนักงานสถิติสหพันธ์ปี 2024 ผู้ชาย CHF 7,276 ผู้หญิง CHF 6,666 ตัวเลขนี้ยังไม่หักภาษี เบี้ยประกัน และเงินสมทบ

บำนาญของเขาพอเลี้ยงสองคนไหม?

บำนาญ AHV เต็มจำนวนอยู่ระหว่าง CHF 1,260 ถึง CHF 2,520 ต่อเดือน และคู่สมรสสองคนถูกจำกัดรวมกันที่ CHF 3,780 ถ้าเขามีบำนาญกองทุนนายจ้างด้วยจะมากกว่านี้ ให้ถามยอดจริง ไม่ใช่ยอดสูงสุดตามกฎหมาย

แต่งงานแล้วทรัพย์สินเป็นของใคร?

ระบบเริ่มต้นคือต่างคนต่างถือทรัพย์สินของตัวเอง แล้วเมื่อสิ้นสุดการสมรส แต่ละฝ่ายมีสิทธิ์ในครึ่งหนึ่งของส่วนที่อีกฝ่ายสะสมเพิ่มระหว่างสมรส ตามมาตรา 215 ของประมวลกฎหมายแพ่ง

ส่งเงินกลับบ้านได้ไหม?

ได้ ไม่มีข้อห้ามตามกฎหมาย แต่ไม่มีข้อมูลทางการเรื่องช่องทางที่คนไทยในสวิตเซอร์แลนด์ใช้ ให้เทียบค่าธรรมเนียมกับอัตราแลกเปลี่ยนจริงก่อนโอนทุกครั้ง และตกลงกับสามีเป็นตัวเลขต่อเดือน ไม่ใช่ตามอารมณ์