หย่ากับสามีสวิส: วีซ่าจะหลุดไหม ทรัพย์สินแบ่งยังไง และลูกอยู่กับใคร

หย่ากับสามีสวิสไม่ได้แปลว่าวีซ่าหลุดทันที กฎหมายคนต่างชาติมาตรา 50 ให้คุณมีสิทธิ์อยู่ต่อด้วยตัวเองเมื่อการสมรสอยู่มาแล้วอย่างน้อย 3 ปีและคุณผ่านเกณฑ์การบูรณาการ หรือเมื่อมีเหตุผลส่วนตัวสำคัญ ซึ่งกฎหมายฉบับแก้ไขที่มีผล 1 มกราคม 2025 ระบุความรุนแรงในครอบครัวไว้อย่างชัดเจน กฎหมายคนต่างชาติและการบูรณาการ มาตรา 50· ก.พ. 2026

หย่าแล้ววีซ่าจะหลุดไหม?

ใบอนุญาตพำนัก B ของคุณผูกกับการอยู่ร่วมกันฉันสามีภรรยา เมื่อการอยู่ร่วมกันสิ้นสุด สิทธิ์ตามมาตรา 42 ก็สิ้นสุดตามไปด้วย แต่กฎหมายเขียนทางออกไว้สองทางในมาตราเดียวกัน

ทางแรกคือกฎ 3 ปี ถ้าการสมรสอยู่มาแล้วไม่น้อยกว่า 3 ปีและคุณผ่านเกณฑ์การบูรณาการตามมาตรา 58a คุณมีสิทธิ์ขอต่ออายุใบอนุญาตด้วยตัวเอง เกณฑ์การบูรณาการนั้นรวมถึงการเคารพกฎหมาย การมีส่วนร่วมในชีวิตเศรษฐกิจหรือการศึกษา และความสามารถทางภาษา ข้อสำคัญที่คนมองข้ามคือ 3 ปีนับจากการอยู่ร่วมกันในสวิตเซอร์แลนด์ ไม่ใช่นับจากวันจดทะเบียนที่อำเภอไทย ถ้าคุณจดที่ไทยแล้วตามไปอยู่อีกหนึ่งปีให้หลัง นาฬิกาเริ่มเดินตอนคุณไปถึง

ทางที่สองคือเหตุผลส่วนตัวสำคัญที่ทำให้การอยู่ต่อเป็นสิ่งจำเป็น ซึ่งใช้ได้แม้ยังไม่ครบ 3 ปี

เรื่องภาษาโผล่มาอีกครั้งในจังหวะนี้ เอกสารของ SEM ระบุว่าการต่ออายุใบอนุญาตหลังครอบครัวแตก ต้องพิสูจน์ภาษาระดับ B1 สำหรับการพูดและ A1 สำหรับการเขียน ซึ่งสูงกว่าที่ใช้ตอนเข้ามาใหม่ๆ มาก นี่คือเหตุผลที่เราย้ำเรื่องเรียนภาษาตั้งแต่ปีแรกใน ชีวิตที่นั่น สวิตเซอร์แลนด์ ไม่ใช่เพราะกลัวคุณจะหย่า แต่เพราะภาษาคือสิ่งที่ทำให้คุณมีทางเลือก

ถ้าถูกทำร้ายในครอบครัวล่ะ?

กฎหมายเขียนเรื่องนี้ไว้ตรงๆ และคุณควรรู้ตั้งแต่วันนี้ ไม่ใช่วันที่ต้องใช้ มาตรา 50 ระบุว่าเหตุผลส่วนตัวสำคัญรวมถึงกรณีที่คู่สมรสตกเป็นเหยื่อความรุนแรงในครอบครัว การถูกบังคับให้สมรส และกรณีที่การกลับไปตั้งต้นใหม่ในประเทศบ้านเกิดจะเสียหายอย่างร้ายแรง

สิ่งที่ทางการใช้ประกอบการพิจารณาคือหลักฐาน เช่น การได้รับการรับรองสถานะเหยื่อ หนังสือยืนยันจากบ้านพักฉุกเฉิน รายงานของตำรวจ และใบรับรองแพทย์ นั่นแปลว่าลำดับการทำเรื่องมีผลจริง

ถ้าความปลอดภัยของคุณอยู่ในความเสี่ยงทันที ออกจากบ้านก่อน แล้วค่อยจัดการเอกสาร ไม่มีใบอนุญาตใบไหนมีค่ามากกว่าชีวิตคุณ

หย่าที่สวิตเซอร์แลนด์ทำยังไง ใช้เวลานานแค่ไหน?

ประมวลกฎหมายแพ่งเปิดสองทาง ทางที่เร็วและเจ็บน้อยที่สุดคือมาตรา 111 คือทั้งสองฝ่ายยื่นคำร้องร่วมกันพร้อมข้อตกลงเรื่องทรัพย์สิน ค่าเลี้ยงดู และลูก ศาลตรวจว่าข้อตกลงเป็นธรรมแล้วสั่งหย่า

ทางที่สองคือฝ่ายเดียวยื่น มาตรา 114 กำหนดว่าต้องแยกกันอยู่มาแล้วอย่างน้อย 2 ปี ส่วนมาตรา 115 เปิดให้เร็วกว่านั้นได้เมื่อเหตุที่เกิดขึ้นทำให้ไม่อาจคาดหวังให้ทนอยู่ในการสมรสต่อไป ซึ่งเป็นช่องที่ใช้ในกรณีความรุนแรง

ระยะเวลาจริงขึ้นกับศาลของรัฐและความซับซ้อนของทรัพย์สิน เราไม่มีสถิติทางการจึงไม่ใส่ตัวเลข สิ่งที่บอกได้คือ คดีที่ตกลงกันได้จบเร็วกว่าคดีที่สู้กันมาก

ฝั่งไทยก็ต้องจัดการด้วย การหย่าที่มีผลในสวิตเซอร์แลนด์ต้องนำมาแจ้งบันทึกในทะเบียนไทย โดยติดต่อสถานเอกอัครราชทูต ณ กรุงเบิร์น ซึ่งดำเนินการทะเบียนราษฎรตามกฎหมายไทยได้ หรือกลับมาแจ้งที่อำเภอ อย่าปล่อยให้สถานะในทะเบียนสองประเทศไม่ตรงกัน เพราะจะมีปัญหาตอนทำพาสปอร์ตหรือเรื่องมรดกในอนาคต

ทรัพย์สินแบ่งยังไง และได้ค่าเลี้ยงดูไหม?

ระบบทรัพย์สินเริ่มต้นคือการมีส่วนร่วมในทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรส มาตรา 197 นิยามทรัพย์สินที่ได้มาระหว่างสมรสว่ารวมถึงรายได้จากการทำงาน และมาตรา 215 ให้แต่ละฝ่ายมีสิทธิ์ในครึ่งหนึ่งของส่วนเกินของอีกฝ่าย แปลว่าบ้านที่เขาซื้อก่อนแต่งและมรดกที่เขาได้รับ ยังเป็นของเขา ส่วนเงินออมและมูลค่าที่เพิ่มขึ้นระหว่างที่คุณเป็นสามีภรรยากัน แบ่งครึ่ง สัญญาก่อนสมรสเปลี่ยนค่าตั้งต้นนี้ได้ ซึ่งเป็นเหตุผลที่ควรให้ทนายของคุณเองอ่านก่อนเซ็น อ่านต่อใน เรื่องเงิน สวิตเซอร์แลนด์

ค่าเลี้ยงดูคู่สมรสไม่ใช่สิทธิ์อัตโนมัติ มาตรา 125 ให้ศาลสั่งได้เมื่อฝ่ายหนึ่งไม่อาจคาดหวังให้เลี้ยงตัวเองได้อย่างสมเหตุสมผล รวมถึงการมีเงินสำรองยามชราที่เหมาะสม โดยศาลชั่งน้ำหนักการแบ่งหน้าที่กันในระหว่างสมรส ระยะเวลาสมรส มาตรฐานการครองชีพ อายุและสุขภาพ การดูแลลูก และโอกาสในการทำงาน หลักคิดของกฎหมายสวิสคือแต่ละฝ่ายควรกลับไปเลี้ยงตัวเองได้ ค่าเลี้ยงดูจึงมักเป็นช่วงเปลี่ยนผ่าน ไม่ใช่รายได้ถาวร ตัวเลขที่ควรรู้ไว้ก่อนคือค่ากินอยู่คนเดียวที่เบิร์นอยู่ที่ ฿55,254 (CHF 1,354) ณ ส.ค. 2026 ซึ่งยังไม่รวมค่าเช่าและเบี้ยประกันสุขภาพ

เรื่องลูก มาตรา 276 กำหนดว่าพ่อและแม่ต้องเลี้ยงดูบุตรตามความสามารถของแต่ละคน และมาตรา 285 ระบุว่าค่าเลี้ยงดูต้องสอดคล้องกับความจำเป็นของเด็กและฐานะของพ่อแม่ รวมถึงครอบคลุมต้นทุนของการดูแลด้วย ไม่มีตารางกลางระดับประเทศ ศาลใช้แนวทางของแต่ละรัฐ ซึ่งเราไม่มีฉบับทางการมาอ้างในรอบนี้ ให้ทนายของคุณเป็นคนอธิบายตารางของรัฐที่คุณอยู่

แล้วคู่ที่ไม่ได้จดทะเบียนล่ะ?

กฎหมายฉบับปัจจุบันขยายสิทธิ์หลังการแยกทางไปถึงคู่ที่อยู่กินกันโดยไม่จดทะเบียนในบางกรณีด้วย ตามมาตรา 50 วรรคสี่ แต่ต้องเข้าใจให้ตรงว่านั่นคือสิทธิ์หลังแยกทางของคนที่ได้ใบอนุญาตมาแล้ว ไม่ใช่สิทธิ์ที่จะได้ใบอนุญาตตั้งแต่ต้น การอยู่กินกันโดยไม่จดทะเบียนยังไม่ใช่ทางเข้าประเทศตามกฎหมาย เหตุผลและทางเลือกอยู่ใน อยู่ก่อนแต่งกับฝรั่ง: เขาคาดหวังอะไร ครอบครัวไทยจะว่ายังไง และมันช่วยเรื่องวีซ่าไหม

สิ่งที่ช่วยคุณได้มากที่สุดในเรื่องนี้ไม่ใช่กฎหมาย แต่คือการมีชีวิตของตัวเองตั้งแต่ปีแรก มีบัญชีของตัวเอง มีรายได้ของตัวเอง มีเพื่อนที่ไม่ใช่เพื่อนของเขา และมีภาษาที่พาคุณไปคุยกับเจ้าหน้าที่ได้เอง เรื่องภาษาเริ่มจาก ภาษาอังกฤษไม่เก่ง คบฝรั่งได้ไหม: ระดับที่พอ วิธีคุย และแอปแปลภาษาช่วยได้แค่ไหน และขั้นตอนใบอนุญาตทั้งหมดอยู่ใน วีซ่าแต่งงาน สวิตเซอร์แลนด์ ภาพรวมทั้งประเทศอยู่ที่ คู่มือคบผู้ชายสวิส