วิศวกรแท่นขุดเจาะน้ำมันปลอม: ทำไมเป็นอาชีพโปรดของสแกมเมอร์ และจะรู้ได้ยังไง

วิศวกรแท่นขุดเจาะน้ำมันปลอมคือสแกมเมอร์ที่อ้างว่าทำงานบนแท่นขุดเจาะกลางทะเล เพราะอาชีพนี้อธิบายได้ในคำเดียวว่าทำไมเขาเจอคุณไม่ได้ คอลไม่ได้ และเบิกเงินของตัวเองไม่ได้ และเป็นข้ออ้างที่หน่วยงานคุ้มครองผู้บริโภคสหรัฐฯ พบบ่อยเป็นอันดับต้น รองจาก «ทหารประจำการต่างแดน» ในรายงานสแกมความรักปี 2022 FTC· ก.พ. 2023

ถ้าคุณกำลังคุยกับผู้ชายที่บอกว่าเป็นวิศวกรปิโตรเลียมบนแท่นในทะเลเหนือ อ่าวเม็กซิโก หรือนอกชายฝั่งสกอตแลนด์ เป็นพ่อม่าย มีลูกสาวอยู่โรงเรียนประจำ และสัญญาจะจบในอีกสามเดือนแล้วจะบินมาไทย คุณไม่จำเป็นต้องเลิกคุยวันนี้ แต่คุณต้องอ่านหน้านี้ให้จบก่อนโอนอะไรให้ใคร

ทำไมสแกมเมอร์ถึงเลือกอาชีพนี้?

สแกมเมอร์เลือกอาชีพให้ตัวละครเหมือนนักเขียนบทเลือกฉาก ต้องเป็นอาชีพที่ (1) รายได้สูงพอให้คุณเชื่อว่าเขาจะดูแลคุณได้ (2) อยู่ไกลพอที่จะเจอกันไม่ได้ (3) มีเหตุผลให้ติดต่อยากเป็นพักๆ และ (4) มีเหตุผลให้เงินของเขาเองใช้ไม่ได้ ทหารตอบได้ทั้งสี่ข้อ วิศวกรน้ำมันก็ตอบได้ทั้งสี่ข้อ และมีข้อดีเพิ่มคือไม่ต้องอธิบายเรื่องกองทัพที่คนเช็คได้

อีกเหตุผลที่คนเขียนบทชอบคือ «สัญญา» วิศวกรออฟชอร์ทำงานเป็นสัญญาจ้างจริง ดังนั้นเรื่อง «สัญญาจะจบเดือนหน้า» «ต้องจ่ายค่าปล่อยตัวถ้าจะออกก่อนกำหนด» «บริษัทจะโอนเงินก้อนใหญ่ให้ตอนจบสัญญา» ฟังดูสมจริงสำหรับคนที่ไม่เคยรู้จักคนทำงานแบบนี้ ความจริงคือคนออฟชอร์ทำงานเป็นกะสลับพัก บริษัทออกค่าเดินทางเข้าออกแท่นทั้งหมด และไม่มีใครต้องจ่ายเงินให้บริษัทเพื่อกลับบ้าน

ขนาดของปัญหาไม่เล็ก ปี 2024 ศูนย์ IC3 ของ FBI รับแจ้งสแกมความรักและความไว้ใจ 17,910 เรื่อง เสียหาย 672 ล้านดอลลาร์สหรัฐ FBI IC3 2024· เม.ย. 2025 ออสเตรเลียปี 2025 มีผู้เสียหายจากสแกมความรัก 1,330 ราย รวม 28.6 ล้านดอลลาร์ออสเตรเลีย เพิ่มขึ้น 21.8% จากปีก่อน และกว่า 80% เริ่มจากการติดต่อออนไลน์ Scamwatch· ก.พ. 2026 ตัวละครวิศวกรน้ำมันอยู่ในตัวเลขเหล่านี้เสมอ

โครงเรื่องของวิศวกรน้ำมันปลอมเป็นยังไง?

บทนี้มีความยาวประมาณสองถึงสามเดือน และมีจุดพลิกที่คาดได้

เปิดเรื่อง เขาทักมาเองในเฟซบุ๊ก อินสตาแกรม หรือแอปหาคู่ทั่วไป โปรไฟล์มีรูปผู้ชายวัย 45–58 ปี ผมสีดอกเลา ยืนบนเรือหรือหน้าเครื่องจักรสีเหลือง บางรูปใส่หมวกนิรภัย ชื่อมักเป็นชื่อฝรั่งกลางๆ อย่าง Michael, David, Richard ตามด้วยนามสกุลที่ค้นแล้วไม่เจอใครเลย เขาบอกว่าเป็นคนอเมริกัน อังกฤษ หรือนอร์เวย์ แต่ตอนนี้อยู่บนแท่นและพูดถึงเมืองบ้านเกิดแบบกว้างๆ

ผูกใจ สองสัปดาห์แรกเขาไม่พูดเรื่องเงินเลย เขาถามเรื่องคุณ ครอบครัวคุณ ความฝันของคุณ ส่งข้อความตอนเช้าและก่อนนอนทุกวัน บอกว่าไม่เคยเจอผู้หญิงที่เข้าใจเขาแบบนี้ ภรรยาเก่าเสียด้วยมะเร็ง ลูกสาวอยู่ที่ลอนดอน เขาอยากมีครอบครัวอีกครั้ง และเขาย้ายบทสนทนาไปแอปแชทส่วนตัวตั้งแต่วันแรกๆ

จุดพลิกที่หนึ่ง: อุปกรณ์เสีย วันหนึ่งเขาเงียบไปครึ่งวัน กลับมาพร้อมเรื่องร้าย เครื่องมือชิ้นสำคัญเสีย เขาต้องสั่งอะไหล่ด่วน บริษัทจะหักจากเงินเดือนตอนจบสัญญา แต่ตอนนี้บัตรเขาใช้กลางทะเลไม่ได้ ธนาคารล็อกบัญชีเพราะเห็นการใช้จ่ายจากต่างประเทศ เขาไม่ได้ขอตรงๆ ในทันที เขาปล่อยให้คุณเป็นคนเสนอ

จุดพลิกที่สอง: ค่าปล่อยตัว ถ้าคุณโอนครั้งแรก เรื่องถัดไปคือเขาอยากออกจากสัญญาก่อนกำหนดเพื่อมาหาคุณ แต่บริษัทเรียกค่าปล่อยตัวหลักแสน เขามีเงินอยู่แต่ถอนได้ตอนขึ้นฝั่งเท่านั้น คุณช่วยสำรองก่อนได้ไหม แล้วเขาจะคืนสองเท่า

จุดพลิกที่สาม: เงินก้อนกำลังมา สุดท้ายบริษัทหรือธนาคารของเขาจะ «โอนเงินก้อนใหญ่» มาให้คุณช่วยถือไว้ก่อน หรือให้คุณรับโอนแล้วส่งต่อให้ «ผู้รับเหมา» อีกคน นี่คือส่วนที่อันตรายที่สุดของเรื่อง และเราจะพูดถึงแยกด้านล่าง

ทั้งหมดในคอลัมน์ขวาเป็นภาพรวมของอุตสาหกรรม บริษัทแต่ละแห่งต่างกันในรายละเอียด แต่ไม่มีบริษัทไหนที่ทำให้แฟนใหม่ของลูกจ้างต้องออกเงิน

เช็คยังไงให้รู้ภายในสัปดาห์เดียว?

อย่ารับโอนเงินแทนเขาเด็ดขาด ทำไม?

นี่คือส่วนที่คนไม่ค่อยพูด เพราะดูเหมือนคุณไม่ได้เสียอะไร เขาโอนเงินมาให้คุณ คุณโอนต่อไปให้อีกคน หรือถือไว้จนเขาขึ้นฝั่ง คุณอาจได้ค่าน้ำใจด้วย

ความจริงคือเงินที่เข้าบัญชีคุณเป็นเงินของเหยื่อคนอื่น และตอนที่คุณโอนต่อ คุณคือคนสุดท้ายในสายที่ตำรวจตามเจอ บัญชีของคุณจะถูกอายัดเมื่อเหยื่อคนนั้นแจ้งความ และคุณจะต้องอธิบายว่าทำไมเงินของคนที่คุณไม่รู้จักเข้าบัญชีคุณ

กฎหมายไทยชัดเจน พระราชกำหนดมาตรการป้องกันและปราบปรามอาชญากรรมทางเทคโนโลยี พ.ศ. 2566 มีผลตั้งแต่ 17 มีนาคม 2023 กำหนดโทษผู้ที่ยอมให้คนอื่นใช้บัญชีธนาคารหรือหมายเลขโทรศัพท์ของตนในการกระทำผิด จำคุกไม่เกิน 3 ปี หรือปรับไม่เกิน 300,000 บาท หรือทั้งจำทั้งปรับ สรุป พ.ร.ก. 2566· ก.ย. 2026 คำว่า «แฟนขอให้ช่วย» ไม่ใช่ข้อต่อสู้ที่ใช้ได้ง่ายเมื่อเงินนั้นเป็นของผู้เสียหายรายอื่น

แล้วคนออฟชอร์จริงที่คบผู้หญิงไทยเป็นแบบไหน?

มีอยู่จริงและไม่น้อย โดยเฉพาะที่สงขลา ชลบุรี และกรุงเทพฯ ซึ่งเป็นฐานของบริษัทน้ำมันและก๊าซในอ่าวไทย คนเหล่านี้มีวงจรชีวิตที่ต่างจากคนทำงานปกติ ทำงานติดกันหลายสัปดาห์ แล้วพักยาวหลายสัปดาห์ ช่วงพักคือช่วงที่เขาอยู่ไทย เที่ยว เดท และมีเวลาให้คุณเต็มที่ ช่วงทำงานเขาจะติดต่อได้น้อยกว่าแต่ยังติดต่อได้ และเขาจะบอกคุณล่วงหน้าว่าจะหายไปเมื่อไหร่และกลับมาเมื่อไหร่

ความแตกต่างที่ชัดที่สุด: คนจริงมีตารางที่คาดเดาได้ สแกมเมอร์มีวิกฤตที่คาดเดาไม่ได้ คนจริงเจอคุณได้ในช่วงพัก สแกมเมอร์เลื่อนวันเจอไปเรื่อยๆ คนจริงมีเงินเดือนที่ใช้ได้ สแกมเมอร์มีเงินเดือนที่ติดอยู่ที่ไหนสักแห่งเสมอ

คนออฟชอร์จริงที่จริงจังจะไม่โกรธที่คุณขอเช็ค เขารู้ดีว่าอาชีพเขาถูกเอาไปใช้แบบนี้ หลายคนเคยเจอโปรไฟล์ปลอมที่ใช้รูปเพื่อนร่วมแท่นของตัวเอง ถ้าคุณอยากเจอคนกลุ่มนี้แบบที่มีการยืนยันตัวตนตั้งแต่ต้น แอปที่ตรวจทุกโปรไฟล์และให้วิดีโอคอลในแอปก่อนแลกไลน์ตัดคนแต่งบทออกไปได้เยอะ อ่านว่าการยืนยันตัวตนกันอะไรได้และกันอะไรไม่ได้ที่ การยืนยันตัวตนในแอปหาคู่

ดูโปรไฟล์ผู้ชายต่างชาติที่ยืนยันตัวตนแล้ว

รูปแบบพี่น้องที่ใช้บทเดียวกัน

• ทหารอเมริกันปลอม บทต้นฉบับที่วิศวกรน้ำมันดัดแปลงมา ข้ออ้างชุดเดียวกัน เปลี่ยนแค่เครื่องแบบ
• กัปตันเรือสินค้า / นักธุรกิจติดอยู่ที่ตุรกีหรือดูไบ เวอร์ชันที่ไม่ต้องอธิบายเรื่องแท่น แต่ใช้ «สินค้าติดที่ท่าเรือ» เป็นวิกฤต
• ศัลยแพทย์ในภารกิจต่างแดน สุภาพกว่า มีการศึกษากว่า และขอ «ค่าธรรมเนียมออกจากภารกิจ» แทนค่าปล่อยตัว
• พัสดุติดศุลกากร จุดจบที่วิศวกรน้ำมันหลายคนเลือกใช้: กล่องของขวัญที่มีเงินสดหรือทอง ติดค่าธรรมเนียมที่ประเทศทางผ่าน

ข้ออ้างขอเงินทั้ง 12 แบบ พร้อมสิ่งที่แต่ละแบบบอกคุณ อยู่ที่ รูปแบบการขอเงินของสแกมเมอร์

ถ้าโอนไปแล้ว

หยุดคุยกับเขาโดยไม่ต้องอธิบาย แคปหน้าจอโปรไฟล์ แชท สลิป และเลขบัญชีปลายทางทุกบัญชี โทร 1441 ทันทีเพื่อให้ศูนย์ AOC ประสานอายัดบัญชีปลายทาง แล้วแจ้งความออนไลน์ที่ thaipoliceonline.go.th ภายใน 72 ชั่วโมงเพื่อให้การอายัดคงอยู่ เงินที่ยังไม่ถูกถอนออกจากบัญชีม้ามีโอกาสได้คืน เงินที่โอนเป็นคริปโตหรือรับเป็นเงินสดที่ปลายทางแล้วโอกาสน้อยมาก แต่การแจ้งความยังจำเป็นเพื่อปิดบัญชีนั้นไม่ให้ทำร้ายคนต่อไป ขั้นตอนทีละขั้นอยู่ที่ โดนสแกมเมอร์หลอกแล้วต้องทำอะไร