แต่งงานกับคนแคนาดา: จดที่ไทยหรือที่แคนาดา เอกสารสถานะโสด และขั้นตอนทั้งหมด

แต่งงานกับคนแคนาดาในประเทศไทยเริ่มจากเอกสารชิ้นเดียวที่ชื่อไม่เหมือนชาติอื่น เพราะรัฐบาลแคนาดาประกาศตรงๆ ว่า "แคนาดาไม่ออกใบรับรองหรือหนังสือรับรองว่าไม่มีข้อขัดข้องในการสมรส" สิ่งที่ทำแทนคือให้เขาสาบานตนทำคำให้การสถานะโสด (statutory declaration) แล้วให้สถานทูตแคนาดาในกรุงเทพฯ รับรองลายเซ็น ค่าธรรมเนียม ฿1,250 (C$50) ณ ก.ย. 2026 Global Affairs Canada· ส.ค. 2026

สถานทูตเขียนไว้เองว่า "สถานทูตไม่สามารถประกอบพิธี เป็นพยาน หรือจดทะเบียนสมรสได้ แต่สามารถรับรองคำให้การที่จำเป็นได้" อ่านให้ครบประโยค แล้วคุณจะเลิกโทรถามว่าจดทะเบียนที่สถานทูตได้ไหม สถานทูตแคนาดา กรุงเทพฯ· ก.ย. 2026

จดที่ไทยหรือที่แคนาดาดีกว่ากัน?

สำหรับคู่ไทย–แคนาดาเกือบทุกคู่ คำตอบคือจดที่อำเภอไทย เหตุผลมีสามข้อ

หนึ่ง คุณอยู่ที่นี่แล้ว และเอกสารฝั่งไทยทุกใบหาได้ในประเทศ สอง รัฐบาลแคนาดาระบุว่า "การสมรสที่ทำถูกต้องตามกฎหมายในต่างประเทศโดยทั่วไปมีผลสมบูรณ์ในแคนาดา และคุณไม่จำเป็นต้องจดทะเบียนในแคนาดา" ไม่มีทะเบียนสมรสกลางของแคนาดาสำหรับการสมรสที่จดในต่างประเทศ ทะเบียนสมรสไทยพร้อมคำแปลรับรองคือหลักฐานที่ใช้กับ IRCC ธนาคาร กรมสรรพากรแคนาดา และหน่วยงานมณฑล travel.gc.ca· ก.พ. 2025

สาม ถ้าจะไปจดที่แคนาดา คุณต้องได้วีซ่าเข้าประเทศก่อน ซึ่งเป็นด่านที่ยากกว่าการทำเอกสารในไทยหลายเท่า อ่าน วีซ่าไปเยี่ยมแฟน แคนาดา ประกอบ

ข้อควรรู้ทางกฎหมายฝั่งเขา: พระราชบัญญัติการสมรสของแคนาดากำหนดว่าการสมรสคือ "การรวมกันโดยชอบด้วยกฎหมายของบุคคลสองคน โดยไม่รวมผู้อื่น" ต้องมี "ความยินยอมที่เป็นอิสระและรู้เท่าทันของบุคคลทั้งสอง" และห้ามสมรสใหม่จนกว่าการสมรสเดิมทุกครั้งจะสิ้นสุดลงด้วยความตาย การหย่า หรือคำสั่งให้เป็นโมฆะ นี่คือเหตุผลที่ถ้าเขาเคยหย่า ต้องมีเอกสารการหย่าติดมาด้วย

เอกสารที่ต้องเตรียมมีอะไรบ้าง?

จุดที่คนพลาดบ่อยที่สุดคือเซ็นเอกสารมาจากบ้าน สถานทูตเขียนกฎไว้ชัดว่า "จัดทำเอกสารทั้งหมดให้เสร็จก่อนจองนัด และลงนามต่อหน้าเจ้าหน้าที่กงสุล" ถ้าเซ็นมาแล้ว เขาจะรับรองให้ไม่ได้ และคุณต้องนัดใหม่ซึ่งอาจเสียเวลาเป็นสัปดาห์

ขั้นตอนทั้งหมดทีละขั้น

statement in lieu คืออะไร ใช้แทนได้ไหม?

รัฐบาลแคนาดามีเอกสารอีกชิ้นชื่อ "statement in lieu of a certificate of non-impediment to marriage abroad" ซึ่งเป็นจดหมายที่บอกแค่ว่า "แคนาดาไม่ออกใบรับรองความเป็นโสด" และ "จะไม่มีรายละเอียดเพิ่มเติม เช่น สถานะทางแพ่งของบุคคล หรือความสามารถในการสมรสในต่างประเทศ" ขอได้ฟรีทางอีเมล หรือขอที่สำนักงานแคนาดาในต่างประเทศบางแห่งโดยเสียค่าธรรมเนียม

แต่รัฐบาลแคนาดาเองก็เตือนไว้ในอีกหน้าว่า "รัฐบาลต่างประเทศบางแห่งอาจไม่ถือว่าคำแถลงนี้เป็นหลักฐานที่เพียงพอ" ในทางปฏิบัติ เอกสารที่อำเภอไทยคุ้นเคยคือคำให้การสถานะโสดที่สถานทูตรับรอง ไม่ใช่ statement in lieu ทางที่ปลอดภัยคือทำคำให้การสถานะโสดเป็นหลัก แล้วถ้าอยากพก statement in lieu ไปด้วยก็ไม่เสียหาย และโทรถามอำเภอที่คุณจะไปจดก่อนเสมอ อำเภอในกรุงเทพฯ อย่างบางรัก ปทุมวัน และวัฒนา เห็นเอกสารแบบนี้ทุกสัปดาห์ แต่อำเภอในต่างจังหวัดบางแห่งอาจขอเพิ่ม

รัฐบาลแคนาดายังแนะนำทางเลือกอีกสองอย่างคือ "บันทึกการค้นหาทะเบียนสมรสจากสำนักงานทะเบียนราษฎรของมณฑล" และ "คำให้การสถานะโสด" ซึ่งข้อหลังคือสิ่งที่เรากำลังพูดถึงอยู่

เอกสารแคนาดาที่ออกในแคนาดาต้องทำยังไง?

ถ้าเขาเคยหย่าและมีคำพิพากษาหย่าที่ออกในแคนาดา หรืออำเภอขอสูติบัตรของเขา เส้นทางจะยาวกว่า เพราะเอกสารที่ออกในแคนาดาต้องผ่านการรับรองจาก Global Affairs Canada ที่ออตตาวาก่อน แล้วจึงนำไปให้สถานเอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงออตตาวา ประทับรับรอง จากนั้นแปลไทยและรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุลอีกชั้น

ในทางกลับกัน ถ้าหน่วยงานแคนาดาบางแห่งขอเอกสารไทยที่รับรองครบสาย สถานทูตแคนาดาในกรุงเทพฯ มีบริการรับรองลายมือชื่อและตราของหน่วยงานไทย ค่าธรรมเนียม ฿1,250 (C$50) ณ ก.ย. 2026 ต่อฉบับ แต่สำหรับ IRCC ปกติแล้วทะเบียนสมรสไทยพร้อมคำแปลรับรองก็เพียงพอ อย่าจ่ายเพิ่มจนกว่าจะมีคนขอจริง

อีกเรื่องที่ต้องรู้: ประเทศไทยไม่ได้เป็นภาคีอนุสัญญา Apostille เอกสารไทยจึงติด Apostille ไม่ได้ ใครที่บอกให้คุณ "ไปทำ Apostille" คือเข้าใจผิด สิ่งที่มีคือการรับรองนิติกรณ์ที่กรมการกงสุล และการรับรองต่อที่สถานทูต

เรื่องที่ควรคุยกันก่อนวันจด

สินสอดคือข้อแรก แคนาดาไม่มีธรรมเนียมนี้ และเขาจะได้ยินคำนี้ครั้งแรกจากคุณ บางคนจะกังวลเพิ่มอีกชั้นว่าเงินก้อนจะทำให้ IRCC สงสัยเรื่อง "ความสัมพันธ์ที่แท้จริง" ซึ่งเป็นสิ่งที่เจ้าหน้าที่ประเมินอยู่แล้ว ทางออกที่ได้ผลคืออธิบายว่าสินสอดคือเกียรติของครอบครัว ไม่ใช่ราคา และตกลงกันล่วงหน้าว่าจะคืนหรือไม่คืนหลังงาน วิธีคุยอยู่ใน สินสอดกับฝรั่ง: เขาให้ไหม ให้เท่าไหร่ และจะพูดกับเขายังไงไม่ให้ทะเลาะ และถ้าเขาจะไปเจอครอบครัวคุณที่ต่างจังหวัด อ่าน พาฝรั่งกลับบ้านที่อีสาน: เตรียมเขายังไง เตรียมบ้านยังไง และเรื่องเงินที่ต้องคุยก่อนขึ้นรถ ก่อน

ข้อสองคือสัญญาก่อนสมรส กฎหมายทรัพย์สินครอบครัวของแคนาดาเป็นเรื่องของแต่ละมณฑล ที่ออนแทรีโอเรียกว่า marriage contract ซึ่ง "เป็นเอกสารทางกฎหมายที่คู่รักลงนามก่อนแต่งงานเพื่อคุ้มครองสิทธิ์ของตนหากแยกทางกันในอนาคต รวมถึงสิทธิ์เกี่ยวกับทรัพย์สิน" มันกำหนดเรื่องค่าเลี้ยงดูและการแบ่งทรัพย์สินได้ แต่ "ไม่สามารถกำหนดว่าใครจะมีอำนาจตัดสินใจ" เรื่องลูก ถ้าเขาเสนอให้เซ็น อย่าเพิ่งโกรธและอย่าเพิ่งเซ็น อ่านรายละเอียดเรื่องทรัพย์สินใน เรื่องเงิน แคนาดา

ข้อสามคือนามสกุล ไม่มีการเปลี่ยนอัตโนมัติในแคนาดา ที่ออนแทรีโอ "คุณสามารถใช้นามสกุลของคู่สมรสบนเอกสารราชการ เช่น บัตรสุขภาพ ใบขับขี่ และบัตรประจำตัวออนแทรีโอ" โดย "ไม่มีค่าใช้จ่ายในการใช้นามสกุลคู่สมรส" แต่ไม่เปลี่ยนชื่อในทะเบียนเกิด ส่วนฝั่งไทย การแก้ทะเบียนฐานะแห่งครอบครัวและคำนำหน้านามมีขั้นตอนของตัวเอง ซึ่งเราไม่พบหน้าทางการที่ตรวจสอบได้ในรอบนี้ จึงแนะนำให้ถามที่อำเภอเดียวกับที่คุณจดทะเบียน

ทุกตัวเลขในหน้านี้ตรวจสอบ ณ กันยายน 2026 ค่าธรรมเนียมและเวลาทำการของสถานทูตเปลี่ยนได้ ตรวจสอบกับสถานทูตอีกครั้งก่อนเดินทางนะคะ ขั้นต่อไปหลังจดทะเบียนคือ วีซ่าแต่งงาน แคนาดา และภาพรวมทั้งหมดอยู่ที่ คู่มือรวมแคนาดา